Terug naar Hoofdpagina
'Burnout' Verhaal uit Rob van der Wilk's praktijk
Een aangrijpend verhaal over Christiaan, een succesvolle jonge zakenman die over lijken gaat. Een hartinfarct brengt hem weer terug naar de werkelijkheid
Korte verhalen uit de praktijk uit de bundel ‘Je hoeft niet bang te zijn’ van master therapeut Rob van der Wilk
Christiaan keek om zich heen en was tevreden met wat hij zag.
Een schitterend kantoor met een prachtig bureau. Een bureau dat je met hart en ziel wilt hebben. Een kantoor is niets waard zonder een goed bureau vond Christiaan. Om maar te zwijgen van zijn peperdure bureaustoel. Hij zat als een vorst en hij voelde zich een vorst. Christiaan is tweeënveertig jaar en heeft een eigen bedrijf. De jaarcijfers zijn uitstekend en Christiaan is trots op zichzelf, zijn bedrijf en zijn werknemers bij wie hij erg geliefd is. Christiaan straalt vertrouwen en rechtvaardigheid uit. Tevreden kijkt hij om zich heen. ‘Heerlijk, het weekend staat voor de deur. Vroeger was het wel anders.’ Een snik van verdriet komt in hem vrij. Liever denk hij niet meer aan vroeger.
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
Pesten
‘Christiaan, ga je naar school toe, het is de hoogste tijd hoor!’ ‘Ja mam’, roept Christiaan en loopt wat zenuwachtig in zijn kamertje heen en weer. ‘Ik ga al.’ ‘Alsof hij lood in zijn schoenen heeft loopt hij de trap af. In de keuken staat zijn moeder. ‘Schiet nou op jongen, dadelijk kom je weer te laat op school.’ Zijn moeder kijkt een beetje streng. Meer om hem tot actie te brengen dan dat ze het meent. Snel stopt ze wat lekkers in zijn jaszak. ‘Schiet nou maar op’, zegt ze. Christiaan sjokt naar de schuur toe, pakt zijn fiets en vertrekt eindelijk naar school. ‘Bah, die rotschool,’denkt hij, ‘ik wil helemaal niet naar school, naar al die rotkinderen.’Christiaan is elf jaar en zolang hij zich kan herinneren wordt hij door de kinderen op school gepest. Bij hem in de buurt heeft hij ook geen vriendjes. Niemand wil met hem spelen. Christiaan is alleen en verdrietig. Het is niet dat hij niet naar school wil, hij durft niet. Hij is gewoon bang. Hij begreep zijn machteloze situatie en dapper trapte hij door op zijn fiets, naar school toe.Tot hij bij het schoolplein aankwam, daar begon het al. Christiaan zette zijn fiets tussen de andere fietsen op het schoolplein en keek niet op of om. Hij probeerde zich voor de kinderen om hen heen af te sluiten:’Hé, slome, heb je nog snoep van je moedertje gekregen?’
Zei een ander rotjoch dat ruw tegen hem duwde. ‘Wat heeft je moeder je meegegeven? Laat ‘ns zien’, zei ‘’t jochie lachend tegen hem terwijl hij zijn handen in de jaszakken van Christiaan deed om zijn snoep af te pikken. Binnen een mum van tijd stonden er acht jongens uit zijn klas om hem heen. Eén jongen trapte hem van achter in zijn knieholte waardoor zijn been naar voren k nikte en hij op de grond viel. ‘Kun je niet normaal staan slome?’, riep ’t rotjochie. Iedereen om hem heen lachte hem uit. Christiaan voelde zich wanhopig. Hij haatte school en al die rotkinderen die hem iedere dag opnieuw pestten.
Zijn moeder gaf hem altijd wat lekkers mee naar school. ‘Dan heb je in de pauze wat te knabbelen’, zei ze dan. Die rotkinderen uit zijn klas wisten dat en pakte het gewoon van hem af. Ze vertrapten het op het schoolplein of aten het op. Dagelijks werd hij gestompt, geduwd, getrapt en gepest. Waarom ze dat deden wist hij eigenlijk niet. Het was altijd zo geweest. Niemand van de kinderen op school noemde hem bij zijn voornaam. ‘Slome’, zo werd hij genoemd en zo bleef het ook. ‘Hé slome, schiet eens een beetje op, loop eens door’, riepen de kinderen naar hem terwijl ze een paar flinke trappen tegen zijn fiets aangaven. Zijn fiets was ook regelmatig kapot. Zijn moeder vroeg dan:’Wat doe jij toch altijd met die fiets van je, kun je niet een beetje voorzichtiger zijn?’Op de een of ander manier wilde zijn moeder niet zien of weten dat hij op school werd gepest. Als zijn fiets weer eens kapot was, kreeg hij van haar de schuld. ‘Je moet maar eens beter op je spullen letten’, zei ze. ‘Dat doen die rotjongens uit mijn klas’, zei hij als zijn fiets weer eens kapot was. ‘Je moet je niet zo op je kop laten zitten door een paar jongens uit je klas’, zei zijn moeder. Het hielp allemaal niets. Hij was er aan gewend, dat hij op school gepest werd. Gelukkig, daar ging de bel. Snel ging hij in de rij van zijn klas staan. Zomaar op een willekeurige plaats. Hij had geen vast plekje of vriendje waar hij naast kon staan. Zelfs in de rij van de klas, als hij tussen de andere kinderen in stond, werd hij in zijn rug gestompt en in zijn knieholtes getrapt. De schoolmeester stond met een strak gezicht en keek of iedereen aanwezig was. Christiaan kreeg weer een trap van een of ander rotjochie en knikte door zijn knieën. ‘Wat is dat Christiaan”‘, riep de meester. ‘Ga eens goed in de rij staan.’
Niemand begreep hem. Zelfs de meester niet. Het leek wel alsof niemand wilde zien of weten dat hij altijd gepest werd. Snel krabbelde hij overeind, waarna de hele klas de school binnenging. Dan had hij, voor zover dat mogelijk was, even rust. Hij had één geluk: hij kon gemakkelijk leren. De sommen, waar bijna ieder kind in de klas moeite mee had, maakte hij moeiteloos. Christiaan had het geluk dat hij alles wat zijn meester in de klas uitlegde, direct begreep. Als hij met zijn taak klaar was en bijna alle kinderen in de klas nog zuchtend en stenend de sommen probeerden te begrijpen, ging hij rustig in een boekje zitten lezen. De jongens in zijn klas haatten hem daarom en pestten hem met alles wat mogelijk was. Hij had maar één wens. Eén gedachte: ‘Ik wil zo snel mogelijk van school af.’
Christiaan kon gemakkelijk leren en zijn ouders hadden grote toekomstplannen voor hem in gedachten. Maar, hij zelf dacht daar heel anders over. Door de pesterijen die hij al van kinds af aan onderging, had hij een traag levenstempo ontwikkeld. Als er door de kinderen op het schoolplein uitbundig gespeeld werd, stond hij min of meer gewoon stil Meestal met zijn blik naar de grond gericht. Hij was er zo aan gewend om nergens aan mee te mogen doen dat hij zich zoveel mogelijk probeerde af te sluiten voor de omgeving waarin hij zich bevond Hij was in wezen helemaal geen sloom kind: hij had een briljant stel hersenen.
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
Maar, als je altijd wordt gepest, geschopt en aan je kleren wordt getrokken of pootje gehaakt, overal van wordt verstoten dan word je vanzelf wel traag. Christiaan was niet meer uitbundig. Hij kon nergens meer spontaan op reageren. Iedereen noemde hem ‘slome’, hij had niets, geen territorium, hij hoorde nergens bij. Het enige wat hij had was zijn traagheid die hij in de loop der jaren uit zelfbehoud ontwikkeld had.
Christiaan probeerde in elke situatie zoveel mogelijk op dezelfde plek te blijven. Je zo min mogelijk met anderen bemoeien, alsof je onzichtbaar was voor die rotkinderen die hem met alles probeerden te pesten, was het beste dat hij kon doen. Hij was wel bang maar liet dat zo min mogelijk blijken. Huilen deed hij nog maar zelden. Hij was alleen en probeerde zich onzichtbaar te maken door zich bijna niet te bewegen. Als het gevoel van onmacht, van wanhoop hem te veel werd, dan moest hij wel huilen. Dan werd hij nog meer gepest, of de rotjochies renden geschrokken weg, bang dat ze misschien te ver waren gegaan. Hij was de pispaal van de klas, Hij werd geestelijk en lichamelijk mishandeld en niemand in zijn leven deed er iets aan om dat te veranderen. Hij was alleen en had zich verstopt in zijn persoonlijke beschermende wereld. Een wereld die door anderen bestempeld werd als sloom en traag.
Een geoliede machine
Christiaan dacht:’Later als ik groot ben, heb ik nergens meer last van. Dan heb ik een groot huis en verdien ik veel geld.’ Aan intelligentie ontbrak het hem niet, maar de motivatie om een bepaalde studierichting te kiezen was er niet. Hij had zolang hij op school zat maar één wens: zo snel mogelijk van school af. Moeiteloos maakte hij zijn middelbare school af en weigerde op alle fronten om door te studeren.Gepest werd hij allang niet meer. Er waren jongens en meisjes genoeg die met hem bevriend wilden zijn. Maar hij had tijdens zijn kinderjaren téveel slaag en gehoon gekend. Hij wilde wel met anderen van zijn leeftijd omgaan maar kon het niet. Hij wist werkelijk niet hoe hij dat aan moest pakken. Als hij in een groepsgesprek gemengd werd dan klapte hij dicht, wist niet wat te oden, werd nerveus en gespannen. Hij had daarom met zichzelf afgesproken om zo min mogelijk contact met anderen te hebben. Christiaan was een eenling van negentien jaar. Hij leefde alleen op een eiland zonder vriendschap. Alleen het gezelschap van zijn ouders kon hij verdragen. Hij was dol op zijn moeder maar liet dit niet blijken. Dat kon hij niet. Hij begreep wel wat er met hem aan de hand was, dat het niet werkelijk gezond was hoe hij leefde maar hij kon er niets aan veranderen. Het was gewoon ontstaan en het bleef zo. Thuis en in zijn familie had iedereen zijn ontwikkeling geaccepteerd. ‘ Christiaan is wat op zichzelf,’ zeiden ze alsof het heel gewoon was. ‘Later komt het allemaal wel goed. Dan wordt hij wel wat losser.’Verder werd er niet over gesproken of dieper over nagedacht. Tijdens familiefeesten was hij altijd keurig en netjes gekleed. Hij was gereserveerd ten opzichte van alles en iedereen. Als er een grap werd verteld, dan lachte hij wel mee maar dat was meer gebaseerd op het begrijpen van de grap dan dat hij spontaan reageerde. Zijn hoge intelligentie redde hem overal uit. Hij besloot te gaan werken en geld te gaan verdienen. Hij trad in dienst bij een groot bedrijf. Hij ontwikkelde zich snel tot een voorbeeldige werknemer. Zijn werkwijze was precies; hij was accuraat op alle fronten. Ziekteverzuim bestond niet voor hem. Al snel maakte hij promotie. Christiaan was drieëntwintig jaar oud en droeg de verantwoording over zeventien werknemers. Hij had een riant salaris en de meeste van zijn werknemers hadden de pest aan hem. Ze durfden dit niet te zeggen omdat er niets was aan te merken op de manier waarop Christiaan zijn functie uitvoerde.
Achter zijn rug werd er wel over gesproken. ‘Wat verbeeldt hij zich wel!’, was een veel gehoorde opmerking.
Christiaan bezat een briljant stel, dat hem hoog op de universitaire ladder had kunnen brengen. Door zijn problematische jeugd was de motivatie in hem om langs deze weg hogerop te komen, in de kiem gesmoord. Maar dat nam niet weg dat hij een precies, helder inzicht in zaken had. Dat was zijn superieuren niet ontgaan. Op drieëntwintigjarige leeftijd zwaaide hij de scepter, zonder pardon en zonder een onvertogen woord, over de afdeling waar hij de leiding had. Zijn superieuren waren tevreden en zijn werknemers wisten niet wat zij met hem aan moesten. Op grappige werksituaties reageerde hij niet, zijn gevoel voor humor of saamhorigheid was nooit ontwikkeld. Nooit maakte hij met iemand ruzie. Alles wat er moest gebeuren werd door logisch denken uitgevoerd. Zijn werknemers vonden hem een arrogante kwast, maar het bedrijf deed goede zaken door de inzet van Christiaan en daar ging het tenslotte om. Christiaan leefde voor zijn werk, ook in zijn privé-leven stond zijn werk centraal in zijn gedachten. Zijn ouders waren trots op hem en spraken met hem over een meisje. ‘Christiaan, wordt het niet eens tijd om aan een meisje te denken, dat is toch leuk?’, vond zijn moeder. Maar, hij was zo gedisciplineerd dat hij het gedeelte omgaan met anderen, vrienden, meisjes en dergelijke, uit zijn gedachtewereld verdrongen had. Het leek alsof hij daar vrede mee had maar diep in zichzelf verlangde hij naar contact met vrienden en vriendinnen. Zijn intelligentie had hem geleerd om zich daar niet druk over te maken, hij kon geen contacten maken met anderen. Zijn contacten met anderen waren puur zakelijk, van zichzelf liet hij niets aan anderen zien. Niet dat hij dat niet wilde maar hij kon het niet. Dat besefte hij heel goed. Hij kon niet met emoties omgaan, dus, schakelde hij het emotionele circuit bij zichzelf uit. Hij had die kunst als kind al ontwikkeld. Negatieve en positieve impulsen en indrukken vanuit zijn leef of werkomgeving vonden geen doorgang meer bij hem. Maar, wat veel erger was, hij kon dat ook niet meer veranderen. De jaren verstreken en Christiaan klom op binnen de directie van het bedrijf. Bij de werknemers was hij gevreesd, maar aan de directietafel was hij geliefd. Zijn heldere en praktische inzichten om keuzes te maken en op het juiste moment beslissingen te nemen kenden geen grenzen. Hij bezat ondertussen een peperduur appartement. Volledig aangepast aan zijn gedisciplineerde niveau van denken leven: strak en duur. Evenals zijn voorkomen: gezicht in de plooi, kort geknipt haar, goed verzorgde tanden, handen en nagels. Maatkleding en peperdure schoenen. Kortom, een onberispelijke persoon. Zakelijk een groot succes, menselijk een ramp. Hij leefde als een robot, als een goed geoliede machine. Hij dacht als een geavanceerde computer; perfect gecontroleerd en geprogrammeerd. Christiaan leefde en werkte als een computer waar niets maar dan ook niets op aan te merken viel. Met zijn ouders en familie onderhield hij weinig contact. ‘Hij is altijd al een bijzonder kind geweest,’zei zijn moeder. Op een avond kwam hij vroeg thuis van een werkbespreking. Hij had nog niets gegeten, maar dat kwam wel vaker voor. Hij voelde zich niet lekker, een beetje misselijk. Een lichamelijk gevoel waar hij niet aan toe wilde geven. Sinds zijn jeugd had hij de pesterijen en de pijnigingen die hij ondergaan had overwonnen. Hij had geleerd zijn emotionele grenzen te bewaken en te verleggen. Hij was nooit ziek en had nooit pijn. Dat paste niet bij hem.
Maar, nu was het anders. Hij werd nerveus en bang en beredeneerde meer dan dat hij voelde dat er iets ergs met hem gebeurde. Een bijzonder knelling trad op in het midden van zijn borstkast.
Zijn ademhaling ging moeizaam, de druk in zijn borst verspreidde zich naar zijn schouders en armen. Het angstzweet brak hem uit. De druk, spanning en benauwdheid in zijn lichaam veranderde in pijn. Diepe, vlijmende pijn die als een wit heet mes door zijn borst en keel heen sneed. Christiaan probeerde kostte wat kost zijn lichamelijke gevoelens te beheersen. ‘Rustig’, dacht hij,’rustig’, ik moet rustig blijven ademhalen. Geen paniek, ik mag niet in paniek raken.’ Maar de pijn in zijn lichaam bleef en verlamde zijn borst en armen. Doodsangst bekroop hem, zijn keel werd als het ware dichtgesnoerd. Speeksel ontwikkelde zich in grote hoeveelheden in zijn mond. Een eigenaardig, beangstigend gevoel trad op in zijn kaken. Zijn mond en tandvlees deden zeer. Een bijzondere pijn die hij nog nooit gevoeld had, Doodsangst sloeg hem om het hart en hij realiseerde zich dat hij een hartaanval kreeg. In fracties van seconden ging het door hem heen dat hij wel eens dood kon gaan. De vreselijke pijn en benauwdheid beïnvloedden zijn denken. Angstzweet droop van zijn lichaam en gezicht af. Met de grootste moeite pakte hij zijn geprogrammeerde telefoon. Met één druk op de knop werd de alarmcentrale van de plaatselijke politie gebeld.
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
Burnout
Christiaan dacht na over zijn leven. Sinds hij enkele maanden geleden een behoorlijke hartaanval had gehad dacht hij op een andere manier over het leven na. ‘Ik had wel dood kunnen zijn’, dacht hij steeds. ‘Wat heb ik dan gehad, een waardeloze, onbegrepen jeugd, een bliksemcarrière in het zakenleven, een peperduur appartement, een dure auto en een behoorlijke bankrekening. Ik zou op zesendertig jarige leeftijd overleden zijn. Wie zou er naar mijn begrafenis komen? Mijn ouders, wat verplichte familieleden, mijn mededirecteuren en wat zakenrelaties. Het personeel van de zaak zou waarschijnlijk opgelucht zijn geweest als ik dood was gegaan. Ik ben een mislukking, een grote mislukking’, dacht hij. ‘Ik heb alles en tegelijkertijd heb ik niets.’Christiaan dacht plotseling aan zijn jeugd terug. Iets, wat hem de laatste tijd regelmatig overkwam. Hij zag zichzelf als jochie van elf jaar op het schoolplein staan. ‘Wat een ellende.’Hij had moeite om aan vroeger terug te denken. ‘Later als ik groot ben, heb ik nergens last van. Dan heb ik een groot huis en verdien veel geld. Wat een sof’, dacht hij. ‘Ik heb veel geld verdiend, dat wel. Wat heb ik nou helemaal bereikt? Ik heb niks bereikt. Als ik dood was gegaan waren al mijn bezittingen naar mijn ouders gegaan. ‘Wat moeten zij met dg geld doen? Zij hebben het goed. Ze hadden liever een paar kleinkinderen gehad en een leuke schoondochter waar zij met de kerstdagen naar toe konden gaan.’Christiaan had het moeilijk sinds hij ternauwernood aan de dood was ontkomen. Voorlopig mocht hij niet aan het werk. Hij moest eerst helemaal herstellen. Angst en zorgen waren over hem heen gekomen. ‘Angst om te sterven. Angst voor die vreselijke pijn die daar mee gepaard kan gaan en dan’, dacht hij, ‘dan is het afgelopen en stort je in een groot zwart gat. Gewoon in het niets, al die veronderstellingen dat je op een of andere manier doorleeft als je dood bent.’ Daar had Christiaan nooit eerder over nagedacht en zelfs niet over na willen denken. Nu was het heel anders. Hij had de dood in de ogen gezien, dat hield hem bezig. ‘Ach, houdt toch op’, dacht hij. ‘Waar ben ik toch mee bezig, ik leef en ik ben er nog. Als ik weer in orde ben ga ik het heel anders doen, ik stap officieel uit het bedrijf en start een kleine sterke onderneming voor mezelf. Ik mag toch niet meer zo hard werken van mijn dokter, Vreemd eigenlijk’, dacht hij, ‘hard werken, iedereen heeft het de laatste maanden over hard werken.
‘Je hebt veel te hard gewerkt’, zeggen ze allemaal. Ik heb dat nooit zo ervaren’, dacht hij. ‘Ik heb mijn werk nooit als werk ervaren. Het was mijn doel, mijn leven. Ik had gewoon niets anders dan mijn werk. Nu ga ik toch bijna zitten huilen’, dacht hij en probeerde wat te lachen. ‘Ik heb geloof ik voor het laatst gehuild toen ik nog op school gepest werd, Wat een ellende.’Christiaan werd overmand door emoties en de tranen biggelden over zijn wangen.
Christiaan’s moeder was hevig geschrokken toen haar zoon in het ziekenhuis was opgenomen. Het was zwaar geweest, maar haar jongen had het gered. Ze had hem voorgesteld om voorlopig bij haar in huis te komen wonen. Dan kon ze gemakkelijk voor hem zorgen. Christiaan wilde daar niets van weten. ‘Dan kom ik wel bij jou’, had ze gezegd. ‘Zolang jij nog niet kan werken kom ik bij je wonen om je te verzorgen. Je moet toch eten, je wassen en scheren. Ik heb het al met je vader besproken. Hij vindt ook dat ik voorlopig voor je moet zorgen. Je bent toch ons kind. Wij waren je bijna kwijt geweest.’Christiaan probeerde er nog iets tegen in te brengen maar zij wilde er niets van weten. ‘Geen denken aan’, zie ze. ‘Zet alles maar uit je hoofd. Je bent niet getrouwd, er is niemand die voor je zorgt. Ik doe het.’
Christiaan’s moeder zorgde voor hem. Niets was haar teveel, alles was precies op tijd. Zijn medicijnen, eten, totale verzorging. Ze had net een lekker, vers kopje koffie voor hem gezet toen ze de woonkamer binnenkwam en ze Christiaan huilend op de bank zag zitten. Snel zette ze de koffie op tafel en ging naar hem toe. ‘Rustig maar’, sprak ze. ‘Ik begrijp het wel. Heus, ik begrijp wat je voelt.’ ‘Hoe kan jij nu weten hoe ik moe voel, mam?’, vroeg hij terwijl hij de tranen uit zijn gezicht wegwreef. ‘Omdat ik je moeder ben. Dacht jij nu werkelijk dat je moeder niet zou weten hoe ongelukkig jij bent, dat ik niet zou weten hoe jij je moet voelen? Moeders weten alles lieverd.’Christiaan brak volledig door, hij voelde dat zijn moeder de waarheid sprak. Hij gaf zich over aan alle verdriet, aan alle tekortkomingen die hij tijdens zijn leven gekend had. ‘Huil maar eens goed uit. Je moeder begrijpt het wel en je moeder weet ook wat er aan gedaan moet worden. Heus, wij komen er samen wel uit.’, sprak ze troostend. Christiaan huilde over zijn leven, hij huilde over de kinderen die hem vroeger op school gepest en uitgescholden hadden. Hij huilde over zijn werk en zijn gebrek aan medemenselijkheid. Christiaan, een keiharde zakenman, die zich voornamelijk bezighield met de economische groei van het bedrijf, liet zich als een kleine jongen verzorgen, vertroetelen en verwennen door zijn moeder. Deze periode was de mooiste, de liefste periode uit zijn leven. Moeder en zoon hadden veel in te halen, zij hadden elkaar opnieuw gevonden en begrepen elkaar. Voor het eerst in zesendertig jaar ervoer Christiaan dat hij niet alleen was. Hij herstelde volledig. Op zijn werk kenden ze hem niet meer terug. Hij was aardig en had een goed woord voor iedereen. Naarmate de tijd verstreek was hij niet alleen gevierd bij zijn mededirecteuren maar ook geliefd bij de werknemers. Het kon niet uitblijven dat hij via zijn werkzaamheden kennismaakte met een lieve vrouw.
Zij was gescheiden en had twee kinderen: een jongen en een meisje van negen en elf jaar oud. Christiaan’s gevoelens voor haar werden beantwoord. Twee mensen hadden elkaar gevonden. Hij genoot als nooit tevoren tijdens de weekeinden die hij met zijn vriendin en haar kinderen doorbracht. Wekelijks ging hij bij zijn ouders op bezoek en sprak openlijk over wat hij meemaakte, beleefde en ervoer. Zijn vriendin was voor zijn moeder een geschenk uit de hemel. Een intelligente, knappe vrouw met levenservaring. ‘Dat is precies wat jij nodig hebt jongen’, sprak zijn moeder.
Christiaan’s plannen om een eigen bedrijf te starten bleven uit. Hij was met andere zaken bezig. Hij vroeg zijn vriendin ten huwelijk. Met een snik in zijn keel dacht hij aan vroeger terug. ‘Later als ik groot ben koop ik een groot huis en verdien ik veel geld.’ Hij kocht een groot huis, leefde in liefde met zijn vrouw en twee grote kinderen die gek met hem waren. Tot zijn vrouw, die niet meer een van de jongste was, in verwachting raakte. Zijn moeder, vrouw en kinderen konden hun geluk niet op. Alle voorzorgsmaatregelen werden getroffen om de zwangerschap zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen. Christiaan’s moeder was niet weg te slaan bij haar zwangere schoondochter die het uitstekend met haar kon vinden. De maanden verstreken en Christiaan werd vader van een zoontje van zeven pond. Het ultieme geluk had zijn intrede gedaan bij het gezin en binnen de familie. ‘Zoveel geluk kan niet blijven bestaan’, dacht Christiaan en begon zich zorgen te maken. Zijn gedachteleven werd stukje bij beetje beïnvloed door een ondefinieerbaar gevoel dat hem zenuwachtig maakte. Langzaam maar zeker verander zijn onrust in angst. Christiaan zocht psychotherapeutische hulp. Hij leed aan verlatingsangst, angst dat zijn vrouw of kinderen iets zou kunnen overkomen. Dat hij zijn moeder zou verliezen. Bang dat hij zelf dood zou gaan. Na verloop van tijd en vele psychotherapeutische gesprekken kon hij zijn angst loslaten. Het leven gaat verder, Christiaan is ondertussen eenenveertig jaar en denkt er over om toch nog een eigen bedrijf op te starten. Voor het geld hoeft hij het niet te doen. Daar heeft hij geen gebrek aan. Hij bespreekt zijn plannen voor de toekomst met zijn directie en krijgt alle medewerking om een eigen onderneming te starten. De toekomst ziet er prettig uit. Maar, hoezeer hij ook naar de toekomst verlangt, het verleden blijft zijn tol eisen. Hij wordt depressief, zijn vrouw staat machteloos. ‘Ik weet wat jij moet doen jongen’, sprak zijn moeder. ‘Wij kiezen voor een alternatief, wij gaan naar een hypnotherapeut.’Christiaan voelt daar niet zoveel voor maar het vertrouwen in zijn moeder is de laatste jaren erg groot geworden. Uiteindelijk is zij de enige persoon die weet wat hij diep van binnen voelt en ervaart.
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
De oplossing
Ik hoor dat er mensen op mij wachten. Een oude, kwieke dam van ver in de zeventig en een goed uitziende man van rond de veertig jaar nemen plaats aan mijn bureau. Christiaan heet de man voor me. ‘Het was mijn moeder’s idee om langs te komen’, zegt hij. ‘Ikzelf ben niet zo thuis in deze materie.’ Zijn moeder vertelt me een lang verhaal over wat er gebeurd is en wat er met haar zoon aan de hand is. Ik leg uit wat ik van plan ben en wat er mogelijk kan gebeuren. Ik wil hem confronteren met zijn angst, met zijn jeugd. De traumatische ervaringen die hij mee heeft gemaakt, hebben zijn gevoels en gedachteleven geblokkeerd en getraumatiseerd. Christiaan kan het levensgeluk van de afgelopen jaren niet in overeenstemming brengen met zijn leven, zijn jeugd daarvoor. Zijn ziel doet hem pijn. Hij is er klaar voor, hij is al veel te ver gegaan met zichzelf. Zijn moeder knikt vol vertrouwen naar mij. Ik laat Christiaan op mijn vertrouwde bank plaatsnemen en begin met een lichamelijke ontspanning. Christiaan glijdt weg in een aangenaam gevoel van rust en kalmte. Zijn moeder is bij ons aanwezig en vol vertrouwen luistert zij naar de dingen die ik zeg. Rustig ga ik verder met Christiaan, die in een diepe ontspanningsfase verkeert. Ik leid zijn concentratie in de richting van zijn jeugd. Zijn schooltijd. Ik dwing hem om zich te herinneren hoe het voelde toen hij als klein jochie op school werd gepest. Ik confronteer hem met zijn angst.
‘Ik ben op het schoolplein, kinderen joelen en spelen om me heen. Ik sta gewoon wat te staan. Er is een plekje op het schoolplein waar ik meestal naar toe ga. De snoep dat mijn moeder me heeft gegeven hebben ze uit mijn jaszak gepikt. Ik sta stil, kijk niet om me heen. Ik doe nergens aan mee. Ik mag nergens aan mee doen. Ik mag nooit ergens aan meedoen. Als ze me nou maar met rust laten. Ik ben bang voor ze maar laat het niet merken. Ik doe net of ik er niet ben, ik doe of ik onzichtbaar ben voor die rotkinderen.’
Christiaan breekt finaal door. Hij huilt niet maar schreeuwt. Zijn moeder kijkt me verschrikt aan. Ze wil iets doen, maar dat kan op dit moment niet. Dan begint hij ontzettend hard te huilen. Al zijn angst komt in één keer vrij. Ik laat hem uitschreeuwen, uithuilen tot er een snikkend geheel overblijft. Ik stel hem gerust. ‘Je hoeft niet bang te zijn Christiaan’, en haal hem rustig uit de hypnotische trance. Volkomen van de wijs opent hij zijn ogen. ‘Etterbakken’, zegt hij. ‘Wat een ellende.’ Direct begint hij zich te verontschuldigen voor zijn geschreeuw. ‘Ik wist dat ik hier bij jou op de bank lag, maar tegelijkertijd was ik in mijn herinnering en gevoel terug op school. Hoe is het mogelijk.’, zegt hij zichtbaar opgelucht en begint wat schaapachtig te lachen. Zijn moeder is ontdaan en voelt zich schuldig. Ik stel hen beiden zoveel mogelijk gerust. ‘We zijn op weg’, zeg ik. ‘Je zult merken dat je jezelf de komende tijd bevrijd zult voelen van het verleden. Een half jaar ben ik met Christiaan aan het werk geweest. Alles wat mogelijk was hebben we gezamenlijk achterhaald en besproken.
Christiaan keek om zich heen en was tevreden met wat hij zag. Een schitterend kantoor met een prachtig bureau, zo’n bureau dat je met hart en ziel wilt hebben. Een goed bureau is als een goed huwelijk vond hij. Christiaan is tweeënveertig jaar oud, heeft een eigen bedrijf met alles erop en eraan. Hij is trots op zichzelf, zijn bedrijf en zijn werknemers. Tevreden kijkt hij om zich heen. ‘Heerlijk’, denkt hij. ‘Het weekeinde staat voor de deur. ‘Dadelijk ga ik naar huis, naar mijn vrouw en kinderen. Vroeger was het anders.’ Liever denkt hij niet meer aan vroeger. Toch denkt hij er even aan terug. Vroeger was het anders. Hij kijkt tevreden om zich heen. Zijn jeugd, zijn leven zoals het was en zoals het is heeft hij geaccepteerd.
Rob van der Wilk, 1995
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
Bronvermelding:
‘Je hoeft niet bang te zijn’ Rob van der Wilk
uitgeverij ParaVisie, 1995
ISBN: 90.5639.0023
Copyright © Rob van der Wilk's Paradidakt
Het auteursrecht op de teksten en merknamen gebruikt in deze publicatie behoren toe aan: Rob van der Wilk's Paradidakt - En zijn auteursrechtelijk beschermd.
Uit deze publicatie mag niets vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, opnamen, internet (World Wide Web), of op welke andere wijze ook, hetzij chemisch, electronisch, mechanisch of virtueel.
Klik hier om te reageren op dit artikel in Rob van der Wilk's gastenboek!
